Home / Soạn văn 10 / Soạn bài: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” (“Tản Viên từ phán sự lục” – Trích “Truyền kì mạn lục” – Nguyễn Dữ) – văn lớp 10

Soạn bài: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” (“Tản Viên từ phán sự lục” – Trích “Truyền kì mạn lục” – Nguyễn Dữ) – văn lớp 10

Loading...

Soạn bài: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” (“Tản Viên từ phán sự lục” – Trích “Truyền kì mạn lục” – Nguyễn Dữ) – văn lớp 10

phan-su-den-tan-vien
Soạn bài: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” (“Tản Viên từ phán sự lục” – Trích “Truyền kì mạn lục” – Nguyễn Dữ) – văn lớp 10

Câu 1: Theo anh (chị), việc làm của nhân vật Ngô Tử Văn có ý nghĩa gì ?

  1. Thể hiện quan điểm và thái độ của người trí thức muốn đả phá sự mê tín thần linh của quần chúng bình dân.
  2. Thể hiện sự khảng khái, chính trực và dũng cảm muốn vì dân trừ hại.
  3. Thể hiện tính hiếu thắng của người trẻ tuổi.
  4. Thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ qua việc diệt trừ tên giặc xâm lược hung bạo, bảo vệ Thổ thần nước Việt, người từng có công giúp Lý Nam Đế chống ngoại xâm.
  5. Ý kiến khác.

Giải thích nguyên nhân sự lựa chọn của anh (chị).

Gợi ý trả lời:

–  Về ý kiến thứ nhất (ý a): ý kiến này hoàn toàn không chính xác bởi niềm tin của nhân dân vào thần linh ở đây không mang tính chất mê tín mà mang tính chất ngợi ca, trân trọng những việc làm của Ngô Tử Văn.

–  Về ý kiến thứ hai (ý b): ý kiến này là ý kiến đúng vì việc làm của Ngô Tử Văn là đốt đền, vạch tội hồn tên tướng giặc trước Diêm Vương. Hành động của Tử Văn xuất hiện từ ý thức cá nhân rất rõ ràng: “’Thấy sự gian tà thì khônq chịu được” chứ không phải việc làm động chạm tới sự linh thiêng của thần linh. Qua lời giới thiệu về nhân vật và nguyên nhân đốt đền của chàng, ta thấy Tử Văn là con người “khảng khái”, “nóng nảy” và “cương trực”. Tử Văn là người coi trọng công lí, bất bình trước cái xấu, cái ác lộng hành, làm mưa làm gió.

–  Về ý kiến thứ ba (ý c): ý kiến này hoàn toàn không chính xác bởi Ngô Tử Văn hành động như vậy là xuất phát từ tính cách khảng khái và cương trực của chàng. Đây là hành động có suy nghĩ và mục đích chính đáng chứ không phải là hành động nông nổi, hiếu thắng của tuổi trẻ.

–  Về ý kiến thứ tư (ý d): ý kiến này là ý kiến chính xác bởi cuộc đấu tranh giữa Ngô Tử Văn với hồn tên tướng giặc họ Thôi cũng chính là cuộc đấu tranh giữa hai thế lực: công lí, chính nghĩa và phi nghĩa, gian tà. Cuộc đấu tranh giữa hai thế lực này có ý nghĩa hiện thực cụ thể và ý nghĩa nhân đạo sâu sắc, một mặt lên án giặc ngoại xâm, tố cáo sự cấu kết của thần quyền, mặt khác phản ánh hiện thực xã hội với cái nhìn tin tưởng vào chính nghĩa thắng gian tà.

–  Về ý kiến thứ năm (ý e): ý kiến này là câu trả lời tốt nhất ở đây trong tất cả các ý kiến trên. Ý kiến khác ở đây cần bao gồm cả ý kiến thứ hai (ý b) và ý kiến thứ tư (ý d) và ngoài ra, ta có thể đưa ra thêm những ý kiến cá nhân mang tính chất phát hiện đầy sáng tạo. Hành động của Ngô Tử Văn vừa thể hiện sự khảng khái, chính trực và dũng cảm vì dân trừ hại (ý b), vừa thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ qua việc diệt trừ hồn tên giặc xâm lược hung bạo, bảo vệ Thổ thần nước Việt (ý d). Câu trả lời ở ý kiến thứ nhất (ý a) chỉ đúng một phần rất nhỏ vì hành động Ngô Tử Văn có sự đả phá nhưng là đả phá đối với ngu tín vào những thần ác, thần bất chính chứ khóng đả phá tập tục thờ cúng thần linh nói chung. Câu trả lời ở ý kiến thứ ba (ý c) là hoàn toàn không chính xác vì Ngô Tử Văn không đốt đền một cách vô cớ, hơn nữa trước khi đốt, Tử Văn “tắm gội sạch sẽ, khấn trời” rồi mới “châm lửa đốt đền”. Hành động đó của Tử Văn chứng tỏ chàng đã suy xét rất kĩ lưỡng trước khi hành động chứ không phải là hành động nông nổi của người tuổi trẻ hiếu thắng.

 

Câu 2: Theo anh (chị), chi tiết Diêm Vương xử kiện ở âm phủ thể hiện điều gì ?

  1. Thể hiện niềm tin của con người thời trung đại: bên cạnh cõi trần còn có một thế giới khác là âm phủ, nơi con người sau khi chết sẽ phải đến để nhận sự phán xét, thưởng phạt về những việc làm của mình khi còn sống.
  2. Thể hiện khát vọng công lí chưa thực hiện được trong cuộc sống trần thế của người xưa.
  3. Là chi tiết cần thiết nhằm đẩy kịch tính của truyện đến cao trào để nhân vật chính – Ngô Tử Văn – có dịp bộc lộ bản lĩnh, khí phách của mình.
  4. Có ý nghĩa khuyên răn, giáo dục con người nên sống và hành động thế nào cho đúng đắn, hợp lẽ phải, tránh làm điều ác.
  5. Ý kiến khác

Giải thích lí do sự lựa chọn của anh (chị).

Gợi ý trả lời:

Trong các ý kiến trên, cả 4 ý kiến a, b, c, d đều đúng và góp phần đánh giá một cách chính xác, đầy đủ chi tiết Diêm Vương xử kiện ở âm phủ. Chính vì thế, ý kiến đúng và đủ nhất ở đây là ý kiến thứ 5 (ý e) bởi khi chọn ý kiến này, ta có thể đồng tình với cả 4 ý kiến trên và có sự mở rộng thêm ý kiến cá nhân để câu trả lời sáng tạo hơn, thể hiện được nhiều cách hiểu hơn. Việc xử kiện ở âm phủ là do hồn tên tướng giặc Bách Hộ họ Thôi kiện Ngô Tử Văn đốt đền. Hồn tên tướng giặc đã giả mạo Thổ Thần, làm hại dân, qua mặt cả Diêm Vương. Sở dĩ Diêm Vương không hay biết là vì các vị thần ở những đền miếu lân cận ăn của đút nên bao che cho kẻ ác, vì các phán quan của Diêm Vương chưa làm hết trách nhiệm của mình, quan liêu, không theo sát thực tế. Qua chi tiết này, ta có thể thấy hành động của tên Bách Hộ họ Thôi là hành động “gậy ông đập lưng ông”, hại người nhưng thành ra lại hại mình. Chi tiết này xuất phát từ niềm tin của nhân dân vào cõi âm và sự phán xét công bằng sẽ được thực thi dù là ở thế giới nào. Chi tiết đã thể hiện khát vọng của người xưa về giấc mơ công lí chưa thực hiện được nơi trẩn thế còn đầy rẫy bất công và tội ác. Con người thời trung đại còn tin rằng bên cạnh cõi trần còn có một thế giới khác là âm phủ, nơi con người sau khi chết sẽ phải đến để nhận sự phán xét, thưởng phạt về những việc làm của mình khi còn sống. Cũng nhờ sự xuất hiện của chi tiết Diêm Vương xử kiện ở âm phủ với vai trò là chi tiết vô cùng cần thiết nhằm đẩy kịch tính của truyện đến cao trào mà nhân vật có cơ hội để bộc lộ rõ tính cách, phẩm chất đồng thời khắc sâu chủ đề của truyện. Bài học trong câu chuyện có ý nghĩa khuyên răn, giáo dục con người nên sống và hành động thế nào cho đúng đắn, hợp lẽ phải, tránh làm điểu ác để không bị trừng phạt sau này, kể cả khi đã chết.

 

Câu 3: Chi tiết Ngô Tử Văn được nhận chức phán sự ở đền Tản Viên có ý nghĩa gì ?

Gợi ý trả lời:

Chức phán sự là một chức quan được đề ra để thực hiện nhiệm vụ xem xét về các vụ kiện tụng, giúp cho con người có được sự phán xử công bằng. Đây là chức quan đại diện cho sự thực thi công lí. Sở dĩ nhân vật Ngô Tử Văn được Thổ thần tiến cử nhận chức này vì chàng đã giúp đỡ Thổ thần đòi lại công lí. Ngoài ra, chàng có đầy đủ phẩm chất của một người làm việc cho chính nghĩa, đó là phẩm chất dũng cảm dám bảo vệ cho công lí, đứng về phía lẽ phải và chính nghĩa ngay cả khi cái chết đe doạ. Bên cạnh đó, việc nhận chức phán sự đền Tản Viên của Ngô Tử Văn chính là một hình thức thưởng công xứng đáng có ý nghĩa tuyên dương cho đời sau noi theo, khích lệ mọi người dũng cảm đấu tranh chống lại cái ác, bảo vệ công lí. Hình ảnh Ngô Tử Vãn oai phong lẫm liệt xuất hiện ở cuối chuyện đã nói lên niềm tin của nhân dân vào sự chiến thắng của chính nghĩa và sự báo đáp đối với người thiện, người thực thi công lí.

 

Câu 4: Phân tích nghệ thuật kể chuyện đặc sắc của Nguyễn Dữ.

Gợi ý trả lời:

Nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Dữ đặc sắc và hấp dẫn ở các điểm sau:

–  Nghệ thuật xây dựng các yếu tố kì ảo tưởng tượng xen lẫn giữa chuyện người với chuyện thần, chuyện ma, giữa thế giới thực với thế giới ảo, giữa trần thế và địa ngục… làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn hơn. Sử dụng các chi tiết kì ảo là hình thức đặc biệt để chuyên chở nội dung và cảm hứng hiện thực trong tác phẩm này.

–  Nghệ thuật kể chuyện tạo thành nhiều đoạn theo trình tự thời gian đầy chi tiết li kì biến hoá mà vẫn tự nhiên, logic, có thắt nút – mở nút.

–  Nghệ thuật dẫn dắt chuyện vô cùng khéo léo, mở ra bằng một sự việc bất ngờ rồi dẫn dắt dần tới đỉnh điểm tạo nên tình huống kịch tính và giải quyết tình huống một cách hợp lí đầy thoả đáng. Nhờ cách dẫn dắt truyện như vậy mà tác phẩm đã tạo cảm giác hồi hộp khi người đọc theo dõi diễn biến của các sự việc. Đến khi tình huống cuối cùng được mở nút thì người đọc dường như cũng thở phào nhẹ nhõm và suy ngẫm thêm về chủ đề tư tưởng của truyện. Qua đó, chủ đề tư tưởng của tác phẩm được làm cho nổi bật hơn, trở thành bài học sâu sắc hơn.

 

Câu 5: Nêu chủ đề của truyện.

Gợi ý trả lời:

Chủ đề của truyện “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” của Nguyễn Dữ là đề cao tinh thần khảng khái, cương trực, dám đấu tranh chống lại cái ác trừ hại cho dân qua hình tượng Ngô Tử Văn. Qua đó, ta có thể thấy được tình cảm của nhân dân dành cho một người trí thức yêu chính nghĩa, dũng cảm, cương trực. Truyện đã thể hiện những khát vọng thực thi công lí và niềm tin vào công lí, chính nghĩa nhất định sẽ chiến thắng.

Loading...

Incoming search terms:

  • soan bai chuyên chuc phan su den tan viên