Home / Soạn văn 10 / Soạn bài: “Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn” (Ngô Sĩ Liên) – văn lớp 10

Soạn bài: “Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn” (Ngô Sĩ Liên) – văn lớp 10

Loading...

Soạn bài: “Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn” (Ngô Sĩ Liên) – văn lớp 10

Tran quoc tuan
Soạn bài: “Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn” (Ngô Sĩ Liên) – văn lớp 10

Câu 1: Anh (chị) rút ra được điều gì qua lời trình bày của Trần Quốc Tuấn với vua về kế sách giữ nước ?

Gợi ý trả lời:

–  Nội dung lời trình bày của Trần Quốc Tuấn với vua về kế sách giữ nước là:

+  Nên tuỳ thời thế mà có được những sách lược phù hợp, binh pháp cần vận dụng linh hoạt, không có khuôn mẫu nhất định.

+  Điều kiện quan trọng nhất để thắng giặc là toàn dân phải đoàn kết một lòng, đoàn kết là sức mạnh.

+  Vì những lý do đó nên phải thực hiện chính sách giảm thuế khoá, bớt hình phạt, không phiền nhiễu dân, chăm lo cho dân có đời sống sung túc, ấm no… Đó chính là “thượng sách giữ nước”.

–  Qua nội dung lời trình bày của Trần Quốc Tuấn với vua về kế sách giữ nước, người đọc có thể rút ra được bài học về cách trị quốc an dân đúng đắn và nhận thấy Trần Quốc Tuấn không những là vị tướng tài năng, mưu lược, có lòng trung quân mà còn biết thương dân, quý trọng nhân dân và biết lo lắng cho đời sống của nhân dân.

 

Câu 2: Chi tiết Trần Quốc Tuấn đem lời cha dặn ra hỏi ý hai người gia nô cùng hai người con và những phản ứng của ông khi nghe câu trả lời của họ có ý nghĩa như thế nào ?

Gợi ý trả lời:

Chi tiết Trần Quốc Tuấn đem lời cha dặn ra hỏi ý hai người gia nô cùng hai người con và những phản ứng của ông khi nghe câu trả lời của họ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc khẳng định phẩm chất và tài năng của Trần Quốc Tuấn trong việc trị quốc. Trần Quốc Tuấn đã có suy nghĩ của riêng mình đối với lời cha dặn: “Để điều đó trong lòng nhưng không cho là phải”. Sau đó, ông vẫn hỏi ý kiến hai người gia nô và hai người con để thử lòng. Từ câu trả lời của họ, ông có suy nghĩ tiến bộ hơn về việc dân việc nước:

–  Trước lời nói của Yết Kiêu và Dã Tượng, ông có phản ứng là: “cảm phục đến phát khóc, khen ngợi hai người”.

–  Trước lời nói của Hưng Vũ Vương, ông thầm tự nhủ là: “ngầm cho là phải”.

–  Trước lời nói của Hưng Nhượng Vương Quốc Tảng, ông có hành động rất dứt khoát là nổi giận rút gươm định trị tội và thậm chí sau này không muốn Quốc Tảng nhìn mặt ông lần cuối.

Qua những biểu hiện trên đây, ta có thể thấy Trần Quốc Tuấn là một người hết lòng trung nghĩa với vua, với nước, không mảy may tự tư tự lợi, lại biết hỏi ý kiến người khác và tiếp thu ý kiến mọi người để có cách giải quyết và suy nghĩ đúng đắn nhất. Qua những hành động và lời nói đó, ta có thể khẳng đinh rằng ông cũng là một người có tình cảm chân thành, nồng nhiệt, thẳng thắn và rất nghiêm trong việc giáo dục con cái.

 

Câu 3: Đoạn trích đã làm nổi bật những đặc điểm gì về nhân cách của ông và những công lao, sự  đức độ của Trần Quốc Tuấn để gián tiếp giải thích cho hành động của ông ? Chỉ ra sự khéo léo của tác giả trong nghệ thuật khắc hoạ chân dung nhân vật. Nhân vật được đặt trong những mối quan hệ và những tình huống như thế nào ?

Gợi ý trả lời:

–  Để thấy được toàn bộ chân dung Trần Quốc Tuấn, từ những đặc điểm về nhân cách tới những công lao, sự đức độ của ông, ngoài các chi tiết trong các đoạn trên, cần chú ý tới nhiều chi tiết khác như: lời phân tích của ông với nhà vua về cách đánh giặc, cách giữ nước khi ông lâm bệnh; mối hiềm khích giữa cha ông với Trần Thái Tông và lời dặn dò của cha…

–  Qua đó, ta có thể thấy phẩm chất nổi bật ở Trần Quốc Tuấn được khắc hoạ là một vị tướng có lòng trung quân ái quốc. Lòng trung thành với vua của Trần Quốc Tuấn được thể hiện ở tinh thần yêu nước sâu sắc và ý thức trách nhiệm của một công dân đối với đất nước. Ông hết lòng lo tính kế sách giúp vua giữ nước an dân.

–  Nhân vật được đặt trong những mối quan hệ và những tình huống thử thách, bắt buộc phải lựa chọn. Lòng trung thành của ông được đặt trong hoàn cảnh có thử thách, bản thản ông cũng bị đặt trong mối mâu thuẫn giữa chữ “hiếu” và chữ “trung”. Và cuối cùng, Trần Quốc Tuấn đã đặt chữ “trung” lên trên chữ “hiếu”, đặt nợ nước trên tình nhà. Bên cạnh phẩm chất trung quân ái quốc, Trần Quốc Tuấn còn là một vị tướng anh hùng đầy tài năng, tài thao lược và đồng thời cũng là con người có đức độ lớn lao.

–  Sự khéo léo của tác giả trong nghệ thuật khắc hoạ chân dung nhân vật là: Những phẩm chất trên đây của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn được tác giả sử kí khéo léo khắc hoạ trong nhiều mối quan hệ và đặt vào những tình huống có tính chất thử thách. Dù trong bất kì hoàn cảnh nào, bất kì quan hệ nào, Trần Quốc Tuấn vẫn là một mẫu mực của một vị tướng toàn đức, toàn tài. Ông không những được nhân dân ngưỡng mộ mà cả quân giặc cũng phải kính phục từ quan hệ của tính mạng bản thân với an nguy của nước nhà trong câu nói nổi tiếng: “Bệ hạ chém đầu tôi trước rồi hãy hàng”, với vua đến quan hộ với dân khi sống nhắc nhở vua “khoan sức dân”, khi chết hiển linh phò trợ dân, với tướng sĩ dưới quyền thì tận tâm dạy bảo, cắt cử người tài, từ quan hệ đối với con cái nghiêm khắc giáo dục đến quan hệ đối với bản thân khiêm tốn giữ đạo trung nghĩa….

 

Câu 4: Anh (chị) có nhận xét gì về nghệ thuật kể chuyện trong đoạn trích ?

Gợi ý trả lời:

Nghệ thuật kể chuyện trong đoạn trích chủ yếu là nghệ thuật liệt kê, ghi chép lịch sử nhưng không hề khô khan đơn điệu. Ghi chép lịch sử thường là sự ghi chép chính xác, trung thực theo trình tự thời gian nhưng cần chú ý là trong “Đại Việt sử kí toàn thư”, cách kể chuyện của tác giả về các nhân vật lịch sử không đơn điệu theo trình tự thời gian, không chỉ là sự liệt kê khô khan các sự việc. Cách kể chuyện trong đoạn trích vừa mạch lạc, khúc chiết vừa giải quyết được những vấn đề then chốt về nhân vật đồng thời vẫn giữ được mạch truyện tiếp nối lôgic. Chuyện vì thế trở nên sinh động, hấp dẫn. Nhân vật lịch sử cũng vì thế mà được nổi bật chân dung. Tác giả đã ghi chép lịch sử bằng cách kể chuyện tạo dấu ấn ngược dòng thời gian có phần mở, thân và kết liên kết chặt chẽ với nhau:

–  Mở đầu đoạn trích là sự xuất hiện một sự kiện tạo nên một mốc đáng chú ý: ‘Tháng 6, ngày 24 sao sa”. Theo quan niệm cùa người xưa, sao sa là điềm xấu. Điềm báo này báo hiệu Hưng Đạo Vương ốm nặng và sẽ qua đời.

–  Phần tiếp theo, từ sự việc trên, nhà viết sử ngược dòng thời gian kể chuyện về Trần Quốc Tuấn như cách hồi tưởng, hoài niệm về một vị tướng anh hùng dân tộc. Tiếp đó, tác giả lại trở về với dòng sự kiện đang xảy ra: “Mùa thu, tháng 8, ngày 20, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn mất…”. Sau thông tin này, tác giả nhắc nhớ cho người đọc về những danh hiệu tôn quý mà Trần Quốc Tuấn được vua phong tặng. Đây không hoàn toàn là việc ôn lại một cách khô khan mà trái lại, tất cả những công lao, sự đức độ của người quá cố được thể hiện trong những câu chuyện sinh động.

–  Kết thúc mỗi sự kiện, nhà viết sử còn khéo léo lồng vào câu chuyện những nhận xét sâu sắc nhằm định hướng cho người đọc có những nhận xét, đánh giá thoả đáng để câu chuyện không chỉ được kể lại một cách phức hợp, với nhiều chiều thời gian, mà còn mang tính ngợi ca, định hướng suy ngẫm cho độc giả.

 

Câu 5: Chi tiết về lòng tin của dân chúng vào sự hiển linh của Hưng Đạo Vương, đặc biệt là hình ảnh “tráp đựng kiếm có tiếng kêu” có ý nghĩa gì ?

Gợi ý trả lời:

–  Trong ý kiến thứ nhất (Ý a): “cho thấy tín nqưỡng và những tập tục thờ cúng của nhân dân ta thời xa” là không đúng.

–  Cả hai ý kiến tiếp theo (Ý b và ý c): “Cho thấy lòng cảm phục và ngưỡng mộ của nhân dân đối với Hưng Đạo Vương sâu sắc đến mức họ đã thẩn thánh hoá ông, cho rằng ông đã trở thành tliần lỉnh để giúp dân, giúp nước” và “Chỉ là những truyền thuyết để làm nổi bật tấm lòng thương dán, yêu nước và khí phách anh hùng của ông – những nét đẹp đã trở thành bất tử trong lòng người” đều đúng.

–  Ý kiến cuối cùng (Ý d): “ý kiến khác” là ý kiến chính xác cần lựa chọn để đưa ra nhận xét tổng hợp của hai ý kiến b và ý kiến c. Bên cạnh đó, người đọc có thể đưa ra những ý kiến mang tính sáng tạo của bản thân, có thể liên hệ tới việc nhiều nơi hiện nay có đền thờ Hưng Đạo Vương, nhân dân tôn kính gọi Trần Quốc Tuấn là “Đức Thánh Trần” để minh họa cho sức mạnh của niềm tin của nhân dân đối với vị tướng anh hùng đã khuất.

Loading...

Incoming search terms:

  • soạn bài hưng đạo đại vương trần quốc tuấn
  • soạn bài hưng đạo đại nhân
  • Soạn hưng đạo đại vương a
  • soạn văn 10 hưng đạo đại vương Trần quốc tuấn