Home / Soạn văn 10 / Soạn bài: “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” – văn lớp 10

Soạn bài: “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” – văn lớp 10

Loading...

Soạn bài: “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” – văn lớp 10

an-duong-vuong
Soạn bài: “Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” – văn lớp 10

Câu 1: Dựa theo cốt truyện, tìm những chi tiết liên quan đến nhân vật An Dương Vương. Trên cơ sở các chi tiết đã liệt kê, hãy phân tích :

a.  Do đâu mà An Dương Vương được thần linh giúp đỡ? Kể về sự giúp đỡ thần kì đó, dân gian thể hiện cách đáng giá như thế nào về nhà vua ?

b.  Sự mất cảnh giác của An Dương Vương biểu hiện như thế nào ?

c.  Sáng tạo những chi tiết về Rùa Vàng, Mị Châu, nhà vua tự tay chém đầu con gái… nhân dân muốn biểu lộ thái độ, tình cảm gì đối với nhân vật An Dương Vương và việc mất nước Âu Lạc ?

Gợi ý trả lời:

Dựa theo cốt truyện, những chi tiết liên quan đến nhân vật An Dương Vương là:

–  An Dương Vương  dốc lòng cùng dân xây thành nhưng đều gặp trở ngại và thất bại.

–  Vua lập đàn cúng lễ, cầu xin thần linh giúp đỡ xây thành và được Rùa Vàng giúp sức.

–  Để giúp An Dương Vương  chống lại giặc phương Bắc, Rùa Vàng còn cho An Dương Vương  chiếc móng của mình để An Dương Vương  chế tạo nỏ thần.

–  An Dương Vương  đánh thắng Triệu Đà lần thứ nhất nhờ vào uy lực mạnh mẽ của nỏ thần.

–  An Dương Vương  nhận lời cầu thân, xin giảng hòa của Triệu Đà, đồng ý gả Mị Châu cho Trọng Thủy và cho Trọng Thủy ở rể.

–  Khi Triệu Đà sang đánh lần thứ hai, An Dương Vương  chủ quan khinh địch mà không biết rằng mình đã mất nỏ thân nên bại trận.

–  An Dương Vương  mang theo Mị Châu bỏ chạy tới bờ biển thì được Rùa Vàng chỉ điểm rằng Mị Châu đã rải lông ngỗng cho quân địch theo sau nên rút gươm chém đầu Mị Châu.

a.  An Dương Vương được thần linh giúp đỡ vì:

–  Ông cố gắng, kiên trì xây thành và tìm cách chế tạo vũ khí là biểu hiện của một vị vua có trách nhiệm và tình yêu với đất nước, muốn bảo vệ non sông và nhân dân của mình. Khi thành xây mãi vẫn không được, vua đã nhận được sự giúp đỡ thần kì từ Rùa Vàng bởi Rùa Vàng là hình ảnh biểu trưng cho niềm tin của nhân dân vào thần linh và niềm tin vào người hiền tài sẽ được thần linh giúp sức trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Chi tiết này chứng minh rằng hành động của An Dương Vương  vừa hợp ý trời, vừa thuận lòng dân.

–  Kể về sự giúp đỡ thần kì của Rùa Vàng trong 3 lần: giúp vua xây Loa thành, giúp vua chế tạo nỏ thần và đưa vua xuống Thủy Cung khi vua bị giặc truy đuổi, nhân dân muốn ca ngợi công lao dựng nước và giữ nước của An Dương Vương và tinh thần trách nhiệm với đất nước của ông. Qua đó, nhân dân còn thể hiện tinh thần đoàn kết một lòng chống giặc xuyên suốt tư tưởng của người Việt, từ đời cha ông tới nay vẫn không hề thay đổi.

b.  Sự mất cảnh giác của An Dương Vương thể hiện qua các chi tiết là: vua nhận lời cầu hòa, cầu thân của Triệu Đà; vua chủ quan khinh địch, lơ là phòng thủ trước quân giặc phương Bắc.

–  Trong lần mất cảnh giác thứ nhất, vua không nghi ngờ gì mục đích cầu thân của Triệu Đà đang là quân địch muốn xâm lược nước ta mà đồng ý kết thông gia, gả công chúa Mị Nương cho con trai của Triệu Đà là Trọng Thủy, thậm chí còn cho Trọng Thủy ở rể mà không lo sợ rằng mình sẽ “nuôi ong tay áo”, gây nguy hại cho vận mệnh đất nước.

–  Trong lần mất cảnh giác thứ hai, khi quân Triệu Đà kéo đến, An Dương Vương quá phụ thuộc vào sức mạnh của nỏ thần, không thường huấn luyện cho quân đội, không chuẩn bị sẵn tinh thần và vũ khí chiến đấu nên lúc quân giặc kéo tới gần, vua đã trở tay không kịp.

c.  Sáng tạo những chi tiết về Rùa Vàng, Mị Châu, nhà vua tự tay chém đầu con gái… nhân dân ta muốn biểu lộ thái độ, tình cảm yêu thương, kính trọng, tôn trọng đối với nhân vật An Dương Vương và sự phán xét công bằng, xét công luận tội những nhân vật có liên quan tới việc mất nước Âu Lạc.

–  Nhân dân ta đã thể hiện cách nhìn nhận công bằng và nhân hậu của mình về vấn đề “công – tội’’ của An Dương Vương trong việc trị vì và bảo vệ đất nước. Đối với nhân dân, việc An Dương Vương xây thành Cổ Loa, chế tạo vũ khí để chống giặc là công lao to lớn không thể phủ nhận, không thể bác bỏ và xóa nhòa khỏi tâm trí nhân dân. Tuy nhiên, việc An Dương Vương mất cảnh giác, lơ là khinh địch đến mức để quân Triệu Đà chiếm Âu Lạc thì lại là tội trạng không thể chối bỏ. Chính vì thế, vua đã phải trả giá bằng việc mất nước, mất ngôi vị người đứng đầu đất nước, tự tay chém đầu con gái mình, rồi cùng đường phải xuống biển. Chi tiết nhà vua tự tay giết con gái cho thấy ông đã đặt lợi ích quốc gia lên trên tình cảm cá nhân, đây cũng như minh chứng cho sự hối cải của ông khi nhận ra sai lầm của mình. Vì thế, ở chi tiết cuối truyện, ông được Rùa Vàng dẫn lối xuống biển cũng đồng thời biểu hiện cho tấm lòng vị tha của nhân dân và trong lòng nhân dân, An Dương Vương vẫn là một vị vua được yêu mến, tôn trọng với công lao nhiều hơn tội trạng.

 

Câu 2: Trình bày ý kiến về hai cách đánh giá đối với nhân vât M Châu.

–  Ý kiến 1: Mị Châu làm vậy là thuận theo tình cảm vợ chồng mà bỏ quên nghĩa vụ đối với đất nước.

–  Ý kiến 2: Mị Châu làm theo ý chồng là lẽ tự nhiên, hợp lý, nàng không có tội.

Gợi ý trả lời:

–  Nhận xét về ý kiến thứ nhất: Nếu chấp nhận cách đánh giá này thì trách nhiệm của Mị Châu trong chuyện mất nước là rất lớn. Theo ý kiến này thì nàng là một người vì tình riêng mà không có trách nhiệm với quốc gia, không quan tâm tới vận mệnh của dân tộc, biết sai mà vẫn làm theo, biết hành động của mình gây nguy hại cho đất nước mà vẫn làm cho hợp ý chồng.

–  Nhận xét về ý kiến thứ hai: Ông cha ta thời xưa có quan niệm, khi người phụ nữ về nhà chồng thì phải tuân theo “tam tòng, tứ đức”, lấy chồng rồi phải tuyệt đối nghe theo lời chồng. Tuy nhiên, ý kiến này khiến cho Mị Nương trở thành nhân vật hoàn toàn vô tội và toàn bộ trách nhiệm khi mất nước đều là do vua An Dương Vương  gánh chịu.

–  Nếu như chọn một trong hai ý kiến trên thì đều là chưa thỏa đáng. Để nhìn nhận chính xác vấn đề, chúng ta cần phải nhận rõ được rằng: Mị Châu thực sự cũng có tội trong việc lơ là, mất cảnh giác đối với sự an nguy của đất nước, vô ý dồn cha mình tới đường cùng khi bị quân giặc truy đuổi. Tuy nhiên, nàng không cố ý gây ra tai họa mất nước nên tội của nàng có thể được tha thứ nhưng không thể hoàn toàn xóa bỏ. Mị Châu là một nạn nhân đáng thương của cha con Triệu Đà với mưu đồ cướp nước đã định trước bấy lâu. Nàng là một công chúa có sự ngây thơ và khờ dại nên mới tin tưởng tới mù quáng người chồng của mình như vậy. Niềm tin đặt sai chỗ và không được suy xét kĩ ở cả An Dương Vương  và Mị Châu đều là nguyên nhân cho việc mất nước lúc bấy giờ. Vì thế, đối với quốc gia, xét về lý, nàng là người có tội và nàng phải bị trừng trị. Nhưng xét về tình, Mị Châu đáng được nhận sự cảm thông từ nhân dân, đặc biệt là từ quan niệm của những người phụ thời đại đó, bởi nàng đáng thương nhiều hơn là đáng trách. Chính vì vậy nên ở đoạn kết truyện, nhân dân ta đã để cho Mị Châu thề nguyền và cho lời thề đó ứng nghiệm một cách thần kì nhằm bảo vệ cho sự trong sáng của nàng và thể hiện tinh thần nhân đạo của nhân dân ta.

 

Câu 3: Người xưa muốn bày tỏ thái độ, tình cảm như thế nào của nhân dân đi với nhân vật qua chi tiết máu của M Châu hoá thành ngọc trai, xác nàng hoá thành ngọc thạch và nhắn gửi điều gì đối với thế hệ trẻ muôn đời sau?

Gợi ý trả lời:

–  Người xưa muốn bày tỏ thái độ, tình cảm nghiêm khắc trừng trị nhưng cũng đầy sự bao dung của nhân dân đối với nhân vật qua chi tiết máu của Mị Châu hoá thành ngọc trai, xác nàng hoá thành ngọc thạch. Dân gian đã thể hiện sự phán xét công bằng đối với tội của Mị Châu thông qua các chi tiết Mị Châu tưởng tượng kì ảo ở đoạn cuối truyện. Đem bí mất quốc gia tiết lộ với người ngoại tộc, lại là con của kẻ thù đang lăm le xâm chiếm đất nước mình thì Mị Châu là người có tội rất lớn. Nàng còn quên mất sự an nguy của vua cha khi chạy trốn mà vẫn rải lông ngỗng dọc đường nên tội lỗi càng không thể xóa bỏ được. Vì tội lỗi ấy nên Mị Châu phải trả giá bằng tính mạng của mình. Tuy nhiên, Mị Châu cũng chỉ là một nạn nhân đáng thương của mưu đồ xâm lược của Triệu Đà. Phải mang danh “là giặc”, nỗi oan của Mị Châu chỉ có thể được minh giải trong lòng nhân dân. Thân xác đã hóa thành ngọc thạch như một cách rửa oan cho nàng, thể hiện sự thông cảm, bao dung đối với nàng trong lòng nhân dân.

–  Đồng thời, qua chi tiết ấy, ông cha ta muốn gửi đến thế hệ sau bài học cảnh tỉnh về sự cảnh giác cần có khi bản thân mang trọng trách lớn, địa vị quan trọng đối với dân tộc, đất nước. Chúng ta phải biết đề cao cảnh giác, tình riêng và trọng trách chung phải có sự cân bằng với nhau nếu không sẽ đem đến tai họa lớn và phải trả giá đắt.

 

Câu 4. Anh (chị) hiểu như thế nào về hình ảnh ngọc trai – giếng nước và cách đánh giá của nhân dân đối với Trọng Thuỷ?

Gợi ý trả lời:

Hình ảnh ngọc trai – giếng nước là hình ảnh tưởng tượng kì ảo được nhân dân sáng tạo nên nhằm mục đích minh oan cho Mị Châu và thể hiện niềm thương cảm đối với số phận của nàng, tạo nên kết thúc có tình nghĩa của Mị Châu với Trọng Thủy. Ngọc trai là sự ứng nghiệm với lời cầu khấn của Mị Châu trước lúc bị chém đầu. Nó chứng minh cho sự trong sáng và nỗi oan ức không thể minh giải được khi còn sống của nàng. Hình ảnh giếng nước là nơi Trọng Thủy đắm mình đã chứa đựng nỗi hối hận vô hạn của chàng. Qua chi tiết ngọc gặp nước giếng thì sáng ánh lên, nhân dân ta muốn cho Mị Châu sự an ủi khi nhận được tình nghĩa của Trọng Thủy và sự việc tới đường cùng cũng không phải là ý muốn của Trọng Thủy nhằm hãm hại Mị Châu. Chi tiết này đã  thể hiện tinh thần nhân đạo luôn tồn tại trong tâm thức người Việt.

 

Câu 5. Cho biết đâu là cốt lõi lịch sử của truyện? Cốt lõi lịch sử đó đã được nhân dân ta thần kì hoá như thế nào?

Gợi ý trả lời:

–  Truyện “An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy” không phải là lịch sử mà chỉ là lịch sử đã được biến hình dưới lăng kính chủ quan của dân gian, mang màu sắc thần kì với nhiều chi tiết tưởng tượng hoang đường nhằm thể hiện quan niệm và tình cảm của nhân dân với các nhân vật trong truyện. Nó chỉ lưu giữ cốt lõi lịch sử của dân tộc là hoàn cảnh đất nước Âu Lạc vào thời An Dương Vương có xây dựng Loa thành vững chắc và vũ khí mang uy lực vô cùng mạnh mẽ đã đem lại chiến thắng trong cuộc xâm lược của Triệu Đà. Tuy nhiên tới cuối cùng, vì sự lơ là mất cảnh giác mà đất nước đã bị rơi vào tay của Triệu Đà.

–  Cốt lõi lịch sử đó đã được nhân dân ta thần kì hoá với các chi tiết hư cấu từ niềm tin của nhân dân về sự tồn tại và phù trợ, chứng giám của thần linh, tổ tiên đối với công cuộc dựng nước và giữ nước của người Việt.

Loading...

Incoming search terms:

  • soan truyen an duong vuong và mị chau trong thuy
  • soạn bài an dương vương mị châu trọng thủy
  • soạn văn 10 an dương vương
  • van an duong vuong lop10
  • bài soạn an dương vương và mị châu trong thuy lop 10
  • soạn văn truyện an dương
  • soạn văn lớp 10 anh chị hãy hóa thân vào nhân vật an dương vương kể lại truyện an dương vương và mị châu trọng thủy qua câu chuyện đó anh chị rút ra bài học gì cho bản thân
  • soan ngu van lop 10 bai An Duong Vuong va mi chau trong thuy
  • soạn bài An Dương Vương Mị Châu và Trọng Thủy
  • soan bai an duong vong mi chau trong thuy