Home / Soạn văn 10 / Soạn bài: “Uy-lít-xơ trở về” (Trích “Ô-đi-xê” – sử thi Hi Lạp) – văn lớp 10

Soạn bài: “Uy-lít-xơ trở về” (Trích “Ô-đi-xê” – sử thi Hi Lạp) – văn lớp 10

Loading...

Soạn bài: “Uy-lít-xơ trở về” (Trích “Ô-đi-xê” – sử thi Hi Lạp) – văn lớp 10

uy-lit-xo-tro-ve
Soạn bài: “Uy-lít-xơ trở về” (Trích “Ô-đi-xê” – sử thi Hi Lạp) – văn lớp 10

Câu 1. Đoạn trích “Uy – lít – xơ trở vềcó thể chia làm mấy đoạn ? Nêu nội dung của mỗi đoạn.

Gợi ý trả lời:

Đoạn trích “Uy – lít – xơ trở về” có thể chia thành hai đoạn. Nội dung của mỗi đoạn là:

–  Đoạn 1: từ đầu … “là người kém gan dạ.”

Nội dung đoạn 1: Cuộc đối thoại giữa bốn nhân vật: nhũ mẫu Ơ-ri-clê, con trai Tê-lê-mác, Pê-nê-lốp và Uy-lít-xơ. Trong đoạn này, Pê-nê-lốp vẫn còn thận trọng và chưa chịu nhận đó là chồng mình.

–  Đoạn 2: phần còn lại.

Nội dung : Pê-nê-lốp đưa ra thử thách cho Uy-lít-xơ về bí mật của chiếc giường để chàng chứng minh mình là chồng Pê-nê-lốp thật sự. Uy-lít-xơ giải đáp được câu đố của Pê-nê-lốp và hai vợ chồng họ nhận nhau.

 

Câu 2. Tâm trạng Uy-lít-xơ biểu hiện ra sao khi trở về gặp vợ? Cách ứng xử của chàng bộc lộ phẩm chất gì ?

Gợi ý trả lời:

–  Tâm trạng của Uy-lít-xơ khi trở về gặp vợ, trước hết, là cảm giác mừng vui khôn xiết khi được đoàn tụ với gia đình sau nhiều năm xa cách.

–  Khi Pê-nê-lốp không chịu nhận Uy-lít-xơ chính là người chồng đã mất tích bấy lâu của mình, chàng không hề tức giận mà vẫn mỉn cười nói với con trai là Tê-lê-mác: “Đừng làm rầy mẹ, mẹ còn muốn thử thách cha ở tại nhà này. Thế nào rồi mẹ con cũng sẽ nhận ra, chắc chắn như vậy!”. Điều này thể hiện niềm tin mãnh liệt của chàng đối với người vợ thủy chung của mình và nói lên sự nhẫn nại, bình tĩnh của Uy-lít-xơ khi xử lý sự việc. Đồng thời, chàng còn thể hiện trí thông minh, sự nhạy bén của chàng khi nhận ra vợ định thử lòng, thử tài của mình và bộc lộ sự tự tin vào khả năng vượt qua thử thách của Pê-nê-lốp sẽ đề ra cho chàng.

–  Uy-lít-xơ bàn với con là Tê-lê-mác việc đối phó với những người cầu hôn đầy quyền lực ngoài kia và với gia đình của những kẻ đã bị chàng giết. Điều này thể hiện sự khôn ngoan, nhanh nhẹn và sáng suốt của Uy-lít-xơ trong cách đối nhân xử thế, tránh gây tổn hại cho gia đình mình.

–  Uy-lít-xơ tỏ vẻ hờn giận khi Pê-nê-lốp mãi vẫn không nhận ra chàng nhưng tới khi nghe vợ giải thích nguyên nhân thì chàng thấu hiểu cho vợ và bật khóc. Hành động này chứng tỏ Uy-lít-xơ là một người rất giàu tình cảm, rất thủy chung, biết cảm thông, sẻ chia và thương yêu người vợ của mình dù đã nhiều năm xa cách.

 

Câu 3. Vì sao Pê-nê-lốp “rất đỗi phân vân ? Việc chọn cách thử về “bí mật của chiếc giườngcho thấy vẻ đẹp gì về trí tuệ và tâm hồn của nàng ?

Gợi ý trả lời:

–  Trong đoạn trích, Pê-nê-lốp cảm thấy “rất đỗi phân vân” khi gặp lại Uy-lít-xơ vì nàng “luôn lo sợ có người đến đây, dùng lời đường mật để đánh lừa” và trên đời “thiếu gì người xảo quyệt, chỉ làm điều tai ác…”. Sự phân vân, đắn đo của Pê-nê-lốp thể hiện tình cảm thủy chung chờ đợi một lòng của nàng đối với chồng và sự sáng suốt, cảnh giác rất đúng đắn trước hoàn cảnh nhiều kẻ muốn cầu hôn với nàng lúc đó.

–  Việc chọn thử thách về “bí mật của chiếc giường” đã cho thấy sự thận trọng, thông minh và sự chung thủy của Pê-nê-lốp. Nàng đã chọn câu đố này làm thử thách dành cho chồng vì chỉ có hai người mới biết được bí mật đó và chỉ có hành động giải đáp được câu đố mới là bằng chứng xác thực nhất, là dấu hiệu đáng tin cậy nhất để nàng nhận ra chồng của mình. Bí mật về chiếc giường kì lạ có thể giải tỏa nhiều mối nghi hoặc trong nàng và khẳng định một cách chắc chắn thân thế của người đàn ông “lạ” kia chính là Uy-lít-xơ trở về. Trước hết, thử thách này giúp cho Pê-nê-lốp biết được người đang xưng danh là Uy-lít- xơ, chồng nàng kia, là thật hay giả. Thứ hai, chi tiết đó đã khẳng định sự thủy chung và nỗi nhớ nhung khôn nguôi của Pê-nê-lốp về từng kỉ niệm  đối với chồng, bởi vì sau hai mươi năm thì bí mật về chiếc giường cũng chỉ có nàng và chồng biết, ngay cả những người thân cận nhất với nàng, nàng cũng không hé nửa lời. Sự thận trọng của Pê-nê-lốp cũng bởi vì tính chất phức tạp của cuộc tranh giành quyền lực và địa vị, của cải trong thời đại bấy giờ. Để có thể bảo vệ tình yêu và sự kiên trinh của mình, nàng phải luôn luôn trong tâm thế sẵn sàng đối phó với những mưu mô của những kẻ cầu hôn đang đe dọa, rình rập gia đình nàng.

 

Câu 4. Cách kể của Hô-me-rơ qua đoạn trích tạo ra hiệu quả gì ? Biện pháp nghệ thuật nào thường được sử dụng để khắc họa phẩm chất nhân vật ? Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng ở khổ cuối của đoạn trích (“Dịu hiền… buôn rời’’).

Gợi ý trả lời:

–  Cách kể của Hô-me-rơ qua đoạn trích này là một đặc trưng của phong cách kể chuyện sử thi, vừa chậm rãi lại vừa tỉ mỉ, chi tiết, mang không khí trang trọng của không gian, thời gian quá khứ với sự xuất hiện của các anh hùng dựng nước và giữ nước. Nội dung đoạn trích này kể về sự trở về của Uy-lít-xơ và mối nghi ngờ của Pê-nê-lốp không tin người đàn ông tự nhận kia là người chồng đã xa cách bao năm của mình. Trong hoàn cảnh ấy, kiểu kể chuyện tỉ mỉ, nhiều lời đối thoại này tạo ra những đoạn nói chuyện, đối đáp mang hình thức thăm dò, thử phản ứng đối phương đã giúp làm sáng tỏ vấn đề.

–  Để khắc họa phẩm chất của nhân vật, tác giả đã sử dụng hình thức gọi nhân vật bằng cách ghép tên nhân vật với các tính từ chỉ phẩm chất của họ, tạo thành các cụm danh – tính từ rất phổ biến trong sử thi Hi Lạp như: Pê-nê-lốp thận trọng, nhũ mẫu Ơ-ri-clê hiền thảo, Uy-lít-xơ cao quý và nhẫn nại… Cách diễn đạt này tạo cho sử thi “Ô-đi-xê” một phong cách riêng rất hấp dẫn, đặc sắc. Bên cạnh đó, biện pháp nghệ thuật phóng đại, sử dụng chi tiết kì ảo cũng được dùng như một công cụ hữu hiệu để thể hiện tài năng và phẩm chất của các nhân vật.

–  Biện pháp nghệ thuật được sử dụng ở khố cuối đoạn trích (từ “Dịu hiền” đến “buông rời”) là biện pháp so sánh mở rộng. Ở đây, Hô-me-rơ đã ví niềm vui tái ngộ của Pê-nê-lốp với Uy-lít-xơ cũng giống như hạnh phúc của con người khi thoát nạn biển khởi. Hình ảnh dùng để so sánh được nói trước, dài hơn với hình ảnh cụ thể, sinh động, tạo thành đòn bẩy nghệ thuật tôn lên sự đặc biệt của sự việc được so sánh, tạo hiệu quả diễn đạt gợi tả, gợi cảm cho câu văn.

Loading...

Incoming search terms:

  • uy lit xo tro ve